DUYURULAR
Asansör, bir binadaki en demokratik alandır — herkes kullanır. Ama herkes aynı risk seviyesinde değildir.
Çocuklar ve yaşlı bireyler, asansör kaynaklı olaylardan orantısız biçimde etkilenir. Nedeni basit: asansörler, ortalama yetişkin kullanıcı davranışı düşünülerek tasarlanır. Çocuğun boyu, tepki süresi ve merakı; yaşlı bireyin yürüme hızı, denge kontrolü ve görme keskinliği bu ortalamanın dışındadır.
Bu yazı, ailelere ve bina yönetimlerine yönelik pratik bir güvenlik rehberidir.
Özellikle eski asansörlerde kabinin iç tarafında kapı bulunmaz; yolcu, hareket eden kuyu duvarını doğrudan görür ve dokunabilir.
Bir yetişkin bu boşluğa elini uzatmayı düşünmez. Bir çocuk için ise bu, merak edilen ve dokunulan bir yüzeydir. Hareket hâlindeki duvara temas eden el veya kıyafet, kabin ile duvar arasındaki boşluğa sıkışabilir.
Bilinmesi gereken: Kabin kapısının bulunmaması periyodik kontrolde tek başına kırmızı etiket (güvensiz) uygunsuzluğudur; asansör muayene sırasında mühürlenir ve gerekli revizyon tamamlanıp yeniden kontrolden geçmeden hizmete alınamaz. Bu haliyle çalışan bir asansörle karşılaşırsanız bina yönetimine ve gerekirse muayene kuruluşuna bildirin.
Otomatik kapılarda hassas kapı koruması (fotosel/ışık perdesi) bulunmalıdır. Bu sistem yalnızca belirli bir seviyede algılama yapıyorsa, küçük bir çocuğun eli veya oyuncağı algılanmayabilir.
Ne yapmalı? Kapı kapanırken çocukların kapı ağzında beklememesini öğretin. Kapı koruması düzgün çalışmıyorsa yönetime bildirin.
Eski asansörlerde kat kapısı ile kabin arasında geniş boşluklar olabilir. Küçük çocukların ayakkabısı, oyuncağı veya eli bu boşluğa girebilir.
Çocuklar için asansör bir oyun alanıdır: butonlara basmak, kapı ağzında zıplamak, kabini sallamak. Bu davranışlar hem güvenlik tertibatını tetikleyebilir hem de sıkışma riskini artırır.
Ne yapmalı? Asansörü "oyuncak değil, taşıt" olarak anlatın. Arabada emniyet kemeri kuralı gibi, asansörde de sabit kurallar koyun.
Açık bırakılan makine dairesi kapıları, çocuklar için ciddi bir tehlikedir. İçeride hareketli makine parçaları ve elektrik panosu bulunur.
Ne yapmalı? Makine dairesi kapısı daima kapalı olmalı ve yetkisiz kişilerin girişine izin verilmemelidir. Bu, periyodik kontrolde de denetlenen bir başlıktır.
Çocuğunuzla konuşurken kullanabileceğiniz sade kurallar:
Son madde özellikle önemlidir: mahsur kalma korkusu, çocukları en riskli davranışa — kendini kurtarmaya çalışmaya — iter. "Mahsur kalmak tehlikeli değil, kendini kurtarmaya çalışmak tehlikeli" mesajını önceden vermek, olası bir olayda hayat kurtarır.
Asansörün kat seviyesinin birkaç santim altında veya üstünde durması, genç bir kullanıcı için fark edilmeyen bir ayrıntıdır. Yaşlı bir birey için ise düşme sebebidir.
Yaşlılarda düşme, ciddi sağlık sorunlarına sebebiyet verebilir ve uzun süreli hareket kısıtlılığına yol açabilir. Bu nedenle "asansör kat hizasında durmuyor" şikâyeti, asla ertelenmemesi gereken bir bildirimdir.
Standart kapı bekleme süresi, yavaş yürüyen veya baston/yürüteç kullanan bireyler için yetersiz kalabilir.
Ne yapmalı? Kapı açık tutma butonunun konumunu yaşlı sakinlere gösterin. Kapı bekleme süresi ayarlanabiliyorsa, bunu yetkili servisle görüşün.
Yaşlı bireylerde mahsur kalma, kalp ve tansiyon açısından ek risk oluşturabilir. Kabinde bekleme süresinin kısa tutulması ve haberleşme sisteminin çalışır olması bu grup için kritiktir.
Ne yapmalı? Düzenli ilaç kullanan sakinlerin ilaçlarını yanlarında taşıması, basit ama etkili bir önlemdir.
Karanlıkta kalan bir kabin, denge sorunu olan bireyler için ek risktir. Acil durum aydınlatmasının çalışır durumda olması bu yüzden önemlidir — ve aküsü ömrünü tamamladığında bu sistem sessizce devre dışı kalır.
Kabinde tutunma barı bulunması, buton yüksekliğinin erişilebilir olması ve kabin aydınlatmasının yeterli olması, yaşlı ve engelli kullanıcılar açısından fark yaratır.
Yönetim olarak bu iki grubu korumak için yapabilecekleriniz:
Asansör güvenliği konusunda ailelerin yapabileceği en etkili şey, teknik bilgi değil alışkanlık kazandırmaktır.
Çocuğa "asansöre tek binme" demek, bir kez söylenip geçilecek bir cümle değil; tekrarlanarak yerleşen bir kuraldır. Aynı şekilde, yaşlı bir aile büyününe "asansör kat hizasında durmuyorsa binme, yönetime söyle" demek, teknik bir uyarıdan daha koruyucudur.
Binanızdaki asansörün güncel periyodik kontrol etiketine bakmak da bu alışkanlığın bir parçası olabilir.
Bilgilendirme: Bu yazı genel güvenlik bilgilendirmesi amaçlıdır ve tıbbi ya da teknik danışmanlık niteliği taşımaz. Acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. Asansörünüzün durumuna ilişkin değerlendirme yalnızca yerinde yapılacak muayene ile mümkündür. Kuruluşumuz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında akredite edilmiş (Akreditasyon No: AB-0147-M) bir A tipi muayene kuruluşudur; tarafsızlık ilkesi gereği asansör montaj, bakım, onarım veya revizyon hizmeti vermez ve herhangi bir bakım firmasını tavsiye etmez.
İLGİLİ YAZILAR
MUAYENE