DUYURULAR
Periyodik kontrol raporlarına baktığınızda, uygunsuzlukların şaşırtıcı derecede tekrar ettiğini görürsünüz. Farklı şehirlerde, farklı yaşlardaki binalarda hep aynı başlıklar öne çıkar.
Bu tekrarın iyi bir tarafı var: bu eksikliklerin çoğu önceden fark edilebilir ve önlenebilir. Aşağıda en sık karşılaşılan başlıkları bina yöneticilerinin anlayabileceği bir dille topladık.
Önemli bir hatırlatma ile başlayalım: Bu liste bir "sınav soruları" listesi değildir. Amaç kontrolden geçmenin yolunu göstermek değil, asansörünüzü güvenli hale getirmenin nerelerden başladığını göstermektir. Tespit edilen her uygunsuzluğun giderilmesi, asansör monte eden veya onun yetkili servisinin işidir.
Açık ara en yaygın bulgudur.
Makine dairesi; halı, boya kutusu, eski mobilya, bisiklet ve inşaat malzemesi deposuna dönüşmüş halde bulunur. Bu durum hem yangın riski oluşturur hem de acil bir durumda kurtarma işlemine erişimi engeller.
Ne yapmalı? Makine dairesinde asansöre ait olmayan hiçbir malzeme bulundurmayın. Kapısı daima kapalı olmalı ve yetkisiz kişilerin girişine izin verilmemelidir.
Kabin içindeki acil çağrı butonuna basıldığında hiçbir yere ulaşılamaması, çok sık rastlanan ve güvenlik açısından ağır bir eksikliktir.
Genellikle nedeni basittir: hattın aboneliği iptal edilmiştir, telefon hattı kesilmiştir ya da sistem hiç devreye alınmamıştır.
Ne yapmalı? Sistemin çalıştığını düzenli olarak fiilen test edin. Kabindeki butona basıp gerçekten birine ulaşıldığını doğrulayın.
Elektrik kesildiğinde kabin aydınlatmasının devrede kalması gerekir. Akü ömrünü tamamladığında bu sistem sessizce devre dışı kalır — kimse fark etmez, ta ki elektrik kesilene kadar.
Ne yapmalı? Akünün ömrünü takip edin ve bakım kapsamında kontrol edilmesini isteyin.
Özellikle 1990 öncesi asansörlerde kabin tarafında kapı bulunmaz; yolcu, hareket eden kuyu duvarını görür. Bu, günümüz standartlarına göre ciddi bir güvenlik açığıdır — özellikle çocuklar için.
Bu, bir "arıza" değil, standart farkından doğan bir uygunsuzluktur ve giderilmesi genellikle revizyon (iyileştirme) gerektirir. Revizyon kararını nasıl vereceğinizi ayrı bir yazıda ele aldık: Eski Asansörünüzü Modernize Etmeli misiniz?
Kapı kilidi, asansör güvenliğinin en kritik unsurudur. Kilidin aşınması, ayarının kayması veya köprülenmiş olması doğrudan güvensiz (kırmızı etiket) değerlendirmesine yol açabilir.
Köprüleme — yani kilit kontağının kablo ile devre dışı bırakılması — asla kabul edilebilir bir uygulama değildir.
Asansörün kat hizasında durmaması, yaygın bir "yaşam kalitesi şikâyeti" gibi görünür ama gerçekte fren ya da kontrol sistemindeki bir sorunun göstergesidir. Takılıp düşme kazalarının önemli bir kısmının nedeni budur.
Ne yapmalı? Sakinlerden "asansör kat hizasında durmuyor" şikâyeti geldiğinde bunu ertelemeyin.
Bu sistemler yıllarca hiç devreye girmez. Tam da bu yüzden, çalışıp çalışmadıkları ancak test edilerek anlaşılır. Uzun süre kullanılmayan mekanizmalarda tozlanma, paslanma ve sıkışma oluşabilir.
Kuyu dibinde su birikmesi, moloz ve çöp bulunması, tampon sistemlerinde eksiklik ve kuyu aydınlatmasının çalışmaması sıkça rastlanan bulgulardır.
Ne yapmalı? Kuyu dibine su sızıntısı varsa kaynağını bulup gidermek, sadece asansör için değil bina için de gereklidir.
Aylık bakımların yapılmamış olması ya da bakım formlarının hiç tutulmaması, raporda yer alan idari bulgulardandır. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği uyarınca asansörlerin ayda en az bir kez bakımı yaptırılmalıdır. Geçerli bir bakım sözleşmesi yoksa muayene yapılmaz, dolayısıyla rapor da düzenlenmez — bakımı olmayan bir asansörün denetimi gerçekleştirilmez.
Ne yapmalı? Bakım sözleşmenizi güncel tutun ve her bakım formunu tarihli olarak arşivleyin.
Taşıma kapasitesi bilgisi, uyarı levhaları ve asansör firmasının iletişim bilgisi kabinde bulunmalıdır. Acil durum talimatı ise kumanda panosunda yer almalıdır. Küçük görünen ama kolayca giderilebilen bu eksiklikler raporda yer alır.
Elektrik panosunda düzensiz kablolama, geçici bağlantılar, devre dışı bırakılmış güvenlik kontakları veya belgesiz parça değişimi ciddi bulgulardır.
Asansöre yalnızca asansör monte eden veya onun yetkili servisi müdahale edebilir. Binanın kendi teknik personeli veya bir "tanıdık usta" tarafından yapılan müdahaleler hem mevzuata aykırıdır hem de sorumluluk doğurur.
Kontrolden önce "acil hazırlık" yapmaya çalışmak yerine, yıl boyunca düzeni korumak çok daha etkilidir:
Sarı veya kırmızı etiket almak, yönetim için bir başarısızlık değildir. Rapor, asansörünüzde hangi konuların ele alınması gerektiğini gösteren teknik bir yol haritasıdır.
Asıl risk, uygunsuzluk tespit edilmesi değil; tespit edildikten sonra süresi içinde giderilmemesidir.
Kontrol gününün nasıl işlediği ve önceden neler hazırlanması gerektiği hakkında ayrı bir yazımızda detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve asansörünüzün durumuna ilişkin teknik değerlendirme yerine geçmez. Uygunsuzlukların giderilmesi yalnızca asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından yapılabilir. Kuruluşumuz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında akredite edilmiş (Akreditasyon No: AB-0147-M) bir A tipi muayene kuruluşudur; tarafsızlık ilkesi gereği asansör montaj, bakım, onarım veya revizyon hizmeti vermez ve herhangi bir bakım firmasını tavsiye etmez.
İLGİLİ YAZILAR
MUAYENE