DUYURULAR
Apartman yönetimlerinde periyodik kontrol çoğu zaman "bütçe sıkışınca ertelenen kalem" olarak görülür. Oysa bu erteleme, ertelenen masrafla kıyaslanamayacak sonuçlar doğurabilir.
Bu yazıda, periyodik kontrolün yaptırılmaması veya raporda tespit edilen eksikliklerin giderilmemesi hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçları üç başlıkta ele alıyoruz: idari, hukuki ve mali.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nin 8'inci maddesine göre periyodik kontrolün yaptırılmasına dair yükümlülük ilgili idare (belediye veya il özel idaresi) ile bina sorumlusuna aittir.
"Bina sorumlusu" ise yönetmeliğin tanımına göre; kat maliklerinin kendi aralarında seçtiği yönetici, dışarıdan yetki verilen yönetim şirketi, kat maliki veya malikler ya da kamu/ticari yapılarda sorumlu yetkilidir.
Yani sorumluluk soyut bir "apartman"a değil, belirli bir kişiye veya kurula aittir. Bu, aşağıdaki sonuçların neden kişisel hale gelebildiğini açıklar.
Kontrolü hangi kuruluşların yapabileceğini ve bu kuruluşun nasıl belirlendiğini ayrı bir yazımızda anlattık.
En somut ve en hızlı sonuç budur.
Yönetmeliğin 11'inci maddesine göre;
asansör, ilgili idare tarafından ana besleme sisteminden elektriği kesilerek mühürlenir ve hizmetten men edilir.
Mühürleme, üç nüsha tutanakla belgelenir. Mührün açılabilmesi için bina sorumlusunun ilgili idareye başvurması, asansörün kullandırılmayacağına dair yazılı taahhüt vermesi ve mühür bozma tutanağı düzenlenmesi gerekir. Bu tutanakta öngörülen düzeltme süresi 45 iş gününü aşamaz.
Pratikte bu, çok katlı bir binada asansörsüz geçen haftalar demektir — ve bu süre boyunca en çok etkilenenler yaşlılar, engelli bireyler ve küçük çocuklu ailelerdir.
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde idari yaptırım uygulanabilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiğinden, bu yazıda sabit bir rakam verilmemektedir; güncel tutarlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın resmî duyuruları esas alınmalıdır.
Yönetmeliğin 11'inci maddesinin 7'nci fıkrası, bu başlıktaki en kritik hükümdür:
"Güvensiz olarak tanımlanan asansörün ... belirtilen süre içerisinde güvenli hale getirilmeden kullandırılmasından doğabilecek can ve mal kaybından bina sorumlusu mesuldür."
Bu hüküm, kırmızı etiketli bir asansörün kullanılmaya devam etmesi hâlinde sorumluluğu doğrudan bina sorumlusuna bağlar.
Bir kaza meydana geldiğinde soruşturma, ihmalin olup olmadığını araştırır. Periyodik kontrolün hiç yaptırılmamış olması, raporda tespit edilen uygunsuzlukların giderilmemiş olması veya kırmızı etiketli asansörün kullanımına izin verilmiş olması, ihmal değerlendirmesinde ağırlık taşıyan unsurlardır.
Bu durumda hem cezai sorumluluk hem de tazminat talepleri gündeme gelebilir. Kazada tarafların (bina sorumlusu, yetkili servis, muayene kuruluşu, ilgili idare) sorumluluk alanlarını ayrıntılı olarak ele aldığımız yazı: Asansör Kazalarında Sorumluluk Kimde?
Bir kaza sonrasında sigorta değerlendirmesi yapılırken, asansörün mevzuata uygun şekilde bakım ve kontrolünün yaptırılıp yaptırılmadığı incelenir. Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması, poliçe şartlarına bağlı olarak tazminat sürecini zorlaştırabilir veya rücu riski doğurabilir. Poliçenizin kapsamı ve istisnaları için sigorta şirketinize veya acentenize danışmanız gerekir.
Küçük bir uygunsuzluk zamanında giderilmediğinde büyüyerek daha kapsamlı bir onarıma dönüşür. Ayarı bozulan bir fren, zamanla balata değişimini; ihmal edilen bir kapı kilidi, tüm kapı mekanizmasının yenilenmesini gerektirebilir.
Mühürlü ya da kırmızı etiketli bir asansör, binadaki dairelerin satış ve kira süreçlerinde alıcı/kiracı açısından gözle görülür bir olumsuzluktur.
Periyodik kontrol ücreti ve tespit edilen eksikliklerin giderilme masrafı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde ortak gider niteliğindedir ve kat maliklerince karşılanır. Ücretin nasıl belirlendiğini ayrı bir yazıda anlattık: Periyodik Kontrol Ücretini Kim Öder, Nasıl Belirlenir?
Buradaki yaygın hata, yöneticinin "kat malikleri onay vermedi" diyerek kontrolü ertelemesidir. Yönetmelikteki yükümlülük, kat maliklerinin kararına bağlı bir tercih olarak düzenlenmemiştir.
Yönetim olarak kendinizi korumanın yolu şeffaflık ve kayıttır:
Bu adımların ortak amacı şudur: bir sorun yaşandığında, gerekli özenin gösterildiğini belgeyle gösterebilmek.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş, avukatlık hizmeti ya da sigorta danışmanlığı niteliği taşımaz. Somut bir olayla ilgili değerlendirme için hukuk müşavirinize başvurunuz. Mevzuat hükümleri ve ceza tutarları değişebileceğinden güncel metinler için mevzuat.gov.tr ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı duyuruları esas alınmalıdır. Kuruluşumuz, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ve TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında akredite edilmiş (Akreditasyon No: AB-0147-M) bir A tipi muayene kuruluşudur; mühürleme yetkisi ilgili idareye aittir.
İLGİLİ YAZILAR
MUAYENE