DUYURULAR
Periyodik kontrol ücreti, bina yönetimlerinin en çok soru sorduğu başlıklardan biri. Sıkça duyduğumuz sorular şunlar: Bu fiyatı kim belirliyor? Pazarlık yapabilir miyiz? Başka kuruluştan daha ucuza yaptırabilir miyiz?
Kısa cevap: periyodik kontrol ücreti serbest piyasa fiyatı değildir. Mevzuatla sınırlandırılmış bir tarifedir ve pazarlığa açık değildir.
Bu yazıda ücretin nasıl belirlendiğini ve kimin ödediğini açıklıyoruz.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nin 10'uncu maddesine göre:
"Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, ... 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranını geçmeyecek şekilde Bakanlık tarafından belirlenir ve Bakanlık internet sitesinden ilan edilir."
Yani ücretin alt ve üst sınırı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çizilir ve her yıl, enflasyona bağlı yeniden değerleme oranını aşamayacak şekilde güncellenir.
Bakanlığın çizdiği aralık içinde, uygulanacak fiyatı belediyenin veya il özel idaresinin karar organı belirler.
Yönetmeliğin aynı maddesine göre:
"Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir."
Yani ödediğiniz tutar iki bileşenden oluşur: muayene kuruluşunun payı ve ilgili idarenin payı. Üzerine KDV eklenir.
Pazarlık yapılamaz. Ücret mevzuatla belirlendiği için muayene kuruluşunun indirim yapma yetkisi yoktur. "İndirim yapalım" teklifi, mevzuata aykırılık anlamına gelir.
Kuruluş değiştirerek ucuza yaptırılamaz. Bulunduğunuz bölgede kontrolü yapacak kuruluşu ilgili idare protokolle belirler; seçim hakkınız yoktur. Dolayısıyla "daha ucuz bir firma bulalım" seçeneği bulunmaz.
Fiyat şehre göre değişebilir. Her ilgili idare kendi karar organıyla fiyat belirlediğinden, farklı belediyelerde farklı tutarlar uygulanabilir. Bu normaldir.
Fiyat asansöre göre de değişebilir. Durak sayısı, asansör tipi ve kapasite gibi unsurlar tarifeye yansıyabilir.
Bu yazıda güncel tutar belirtilmemektedir; rakamlar her yıl değiştiğinden Bakanlık duyurularını ve belediyenizin tarifesini esas almanız gerekir.
Bu, yönetimlerin bilmediği ve hakkını kaybettiği bir konudur.
Yönetmeliğin 9'uncu maddesine göre:
"Güvensiz veya kusurlu olarak tanımlanan asansörün birinci takip kontrolünde A tipi muayene kuruluşunca bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez."
Sonraki takip kontrollerinden ücret alınıp alınmayacağı, ilgili idare ile muayene kuruluşu arasındaki protokolle belirlenir.
Yönetmeliğin 11'inci maddesinin 10'uncu fıkrasına göre:
"Periyodik kontrol raporu onay tarihinden itibaren altmış gün içerisinde bina sorumlusunun müracaatı durumunda mavi renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansöre birinci takip kontrolü ücretsiz yapılır."
Pratik sonuç: Mavi etiket aldıysanız ve eksiklikleri hızlı giderdiyseniz, 60 gün içinde başvurarak ücretsiz takip kontrolü hakkınızı kullanabilirsiniz. Bu süreyi kaçırmak, gereksiz bir maliyet doğurur.
Periyodik kontrol ücreti, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde ortak gider niteliğindedir ve kat maliklerince karşılanır.
Yönetmelik açısından ise ücretin ödenmesinden sorumlu taraf bina sorumlusudur.
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ortak gider borçlusu kat malikidir; kiracı, malikle birlikte müteselsilen sorumlu tutulabilir. Kira sözleşmesi ise hangi giderin kime ait olacağını düzenleyebilir.
Genel uygulamada periyodik kontrol ücreti düzenli bir işletme gideri sayılır. Asansör revizyonu gibi büyük harcamalar ise genellikle malikin yükümlülüğü kabul edilir. Bu ayrım sözleşmeye ve yönetim planına göre değişebileceğinden, uyuşmazlıkta hukuk müşavirinize danışmanız gerekir.
Yönetmeliğin 8'inci maddesine göre, Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) kapsamında piyasaya arz edilen asansörün tescil öncesi ilk periyodik kontrolünün yaptırılmasına ve ücretinin ödenmesine dair sorumluluk asansör yaptırıcısındadır — yani inşaatı yapan yapı sahibindedir, daire sahiplerinde değil.
"Bize daha ucuza yaparız" diyen bir firma aradı, ne yapmalıyız? Bulunduğunuz bölgede kontrolü yapacak kuruluş, ilgili idarenin protokol imzaladığı kuruluştur. Belediyenizden veya kuruluşun internet sitesinden teyit edin. Ücret de mevzuatla belirlenir; indirim teklifi mevzuata uygun değildir.
Fiyat geçen yıla göre arttı, neden? Taban ve tavan fiyatlar her yıl, Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranını aşmayacak şekilde güncellenir.
Birden fazla asansörümüz var, toplu indirim olur mu? Ücret asansör bazında ve mevzuatla belirlenen tarifeye göre uygulanır.
Kontrolü yaptırmazsak ücret ödemeyiz, değil mi? Kontrolü yaptırmamak yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; ayrıca idari yaptırım ve mühürleme riski doğurur. Kaçınılan ücretin çok üzerinde bir maliyetle sonuçlanabilir. Ayrıntı için: Periyodik Kontrol Yaptırmamanın Hukuki ve Mali Sonuçları
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve mali ya da hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Güncel ücretler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı duyurularını ve bağlı bulunduğunuz belediyenin/il özel idaresinin tarifesini esas alınız. Ortak gider paylaşımına ilişkin sorularınız için hukuk müşavirinize başvurunuz. Mevzuat değişebileceğinden güncel metinler için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır. Kuruluşumuz, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ve TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında akredite edilmiş (Akreditasyon No: AB-0147-M) bir A tipi muayene kuruluşudur.
İLGİLİ YAZILAR
MUAYENE