Asansörünüzdeki Etiketin Rengi Ne Anlama Geliyor?

Asansöre bindiğinizde kabinin içinde renkli bir etiket görürsünüz. Çoğu kişi bu etikete bakar ve geçer. Oysa o etiket, asansörün güvenlik durumu hakkında size doğrudan bilgi veren resmî bir belgedir.

Etiketi kim yapıştırır, renkler ne anlama gelir ve renk değiştiğinde ne yapmanız gerekir? Adım adım açıklayalım.

Etiketi kim yapıştırır?

Etiketler, yılda en az bir kez yapılan periyodik kontrol sonrasında, ilgili idare (belediye veya il özel idaresi) adına kontrolü gerçekleştiren A tipi muayene kuruluşu tarafından iliştirilir.

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nin 11'inci maddesine göre kontrol sonuçları dört grupta değerlendirilir: kusursuz, hafif kusurlu, kusurlu ve güvensiz. Her grubun bir rengi vardır.

Bu bir "not" değil, bir durum tespitidir. Etiket, o anki güvenlik seviyesini ve varsa giderilmesi gereken eksiklikleri işaret eder.

Periyodik kontrolün ne olduğunu ve hangi mevzuata dayandığını ayrı bir yazımızda anlattık.

🟢 Yeşil etiket — Kusursuz

Asansörde, yönetmelik ve ilgili standartlar kapsamında herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmemiştir.

Ne yapmalısınız? Aylık bakımları aksatmadan sürdürün ve bir sonraki yıl periyodik kontrolü zamanında yaptırın. Yeşil etiket "artık bir yıl hiçbir şey yapmayın" demek değildir; asansör sürekli çalışan bir makinedir ve durumu zaman içinde değişir.

🔵 Mavi etiket — Hafif kusurlu

Can güvenliğini doğrudan tehdit etmeyen, ancak giderilmesi gereken eksiklikler bulunmuştur. Asansör kullanılmaya devam edilebilir.

Süre: Yönetmeliğin 11'inci maddesinin 10'uncu fıkrasına göre, mavi etiketli asansörde belirlenen uygunsuzlukların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır.

Önemli bir hak: Periyodik kontrol raporunun onay tarihinden itibaren 60 gün içinde bina sorumlusu müracaat ederse, birinci takip kontrolü ücretsiz yapılır. Eksikleri erken giderirseniz bu haktan yararlanabilirsiniz.

🟡 Sarı etiket — Kusurlu

Asansörde, güvenliği etkileyen ve öncelikle giderilmesi gereken uygunsuzluklar tespit edilmiştir.

Süre: Uygunsuzlukların en fazla 120 gün içinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Bu sürenin bittiği tarih itibarıyla en fazla üç iş günü içinde A tipi muayene kuruluşu takip kontrolü yapar.

Giderilmezse ne olur? Takip kontrolünde eksikliklerin giderilmediği belirlenirse, asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmez ve asansör, ilgili idare tarafından ana besleme sisteminden elektriği kesilerek mühürlenir ve hizmetten men edilir.

🔴 Kırmızı etiket — Güvensiz

En kritik durumdur. Asansörde, can güvenliğini doğrudan tehdit eden bir veya birden fazla uygunsuzluk tespit edilmiştir.

Kullanım: Yönetmelik açıktır — kırmızı etiketli asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmez. Bu, "dikkatli kullanın" değil, "kullanmayın" anlamına gelir.

Süre: Tespit edilen uygunsuzlukların en fazla 60 gün içinde giderilmesi gerekir. Sürenin bitiminden itibaren en fazla üç iş günü içinde takip kontrolü yapılır.

Giderilmezse ne olur? Asansör, ilgili idare tarafından elektriği kesilerek mühürlenir ve hizmetten men edilir. Mühürleme işleminde üç nüsha tutanak düzenlenir; birer nüshası muayene kuruluşuna ve bina sorumlusuna iletilir.

Ara durum da mühürlemeye gidebilir. 2022 değişikliğiyle eklenen fıkraya göre; kırmızı etiketli asansör takip kontrolünde kusurlu (sarı) duruma geçse bile, periyodik kontrol tarihinden itibaren 120 gün içinde hafif kusurlu veya kusursuz hale getirilmediği ikinci takip kontrolünde tespit edilirse asansör yine mühürlenir.

Kırmızı etiket aldıysanız ilk gün, ilk hafta ve 60 gün içinde yapmanız gerekenleri adım adım anlattığımız yazı: Kırmızı Etiket Aldık, Şimdi Ne Olacak?

Kırmızı ve sarı etikette sorumluluk kimde?

Yönetmeliğin 11'inci maddesinin 7'nci fıkrası bu konuda tereddüde yer bırakmaz:

"Güvensiz olarak tanımlanan asansörün altıncı fıkrada belirtilen süre içerisinde güvenli hale getirilmeden kullandırılmasından doğabilecek can ve mal kaybından bina sorumlusu mesuldür."

Bu nedenle kırmızı etiket alan bir asansörde yönetimin ilk yapması gereken şey, asansörü fiilen kullanım dışı bırakmak ve durumu kat maliklerine yazılı olarak bildirmektir.

Mühürlenen asansör nasıl açılır?

Mühürlenen bir asansörde düzeltme işlemine başlanabilmesi için bina sorumlusunun ilgili idareye başvurması gerekir. İdare, bu süre zarfında asansörün kullandırılmayacağına dair yazılı taahhüt alır ve mühür bozma tutanağı düzenlenerek izin süreci başlatılır.

Bu tutanakta öngörülen düzeltme süresi 45 iş gününden fazla olamaz. Düzeltme işlemi tamamlandıktan sonra asansöre yeniden periyodik kontrol yapılır.

Özet tablo

Renk	Durum	Kullanım	Süre	Sonuç
🟢 Yeşil	Kusursuz	Serbest	—	Bir sonraki yıl kontrol
🔵 Mavi	Hafif kusurlu	Serbest	Bir sonraki kontrole kadar	60 gün içinde başvuruda ücretsiz takip kontrolü
🟡 Sarı	Kusurlu	Serbest ama riskli	En fazla 120 gün	Giderilmezse mühürleme
🔴 Kırmızı	Güvensiz	Yasak	En fazla 60 gün	Giderilmezse mühürleme

Bina sakini olarak ne yapabilirsiniz?

• Etikete bakın. Kabin içindeki etiketin rengini ve tarihini kontrol edin.
• Etiket yoksa veya tarihi bir yılı geçmişse yönetime yazılı olarak sorun.
• Kırmızı etiketli asansörü kullanmayın ve durumu yönetime bildirin.
• Eksiklikleri kim giderir? Rapordaki uygunsuzlukların giderilmesi, asansör monte eden veya onun yetkili servisinin işidir. Muayene kuruluşu bu işi yapmaz, yapamaz.

Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler ve usuller mevzuat değişikliklerinden etkilenebilir; güncel metin için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır. Kuruluşumuz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında akredite edilmiş (Akreditasyon No: AB-0147-M) bir A tipi muayene kuruluşudur. Tarafsızlık ilkesi gereği asansör montaj, bakım, onarım veya revizyon hizmeti vermez ve herhangi bir bakım firmasını tavsiye etmez.